بازاریابی تلفنی چیست و چه کاربردی دارد؟
در بازاریابی تلفنی، تماسگیرنده تلاش میکند از طریق یک گفتوگوی هدفمند، مشتری را به مرحله بعدی مسیر خرید هدایت کند. این مرحله لزوماً خرید مستقیم نیست. گاهی هدف تماس فقط شناسایی فرد تصمیمگیرنده، دریافت اطلاعات بیشتر، ارسال پیشنهاد، تنظیم جلسه یا بررسی میزان رضایت مشتری است.
کاربردهای مهم بازاریابی تلفنی عبارتاند از:
- معرفی محصول یا خدمت به مشتریان بالقوه
- شناسایی و ارزیابی سرنخهای فروش
- پیگیری فرمها، درخواستها و تماسهای قبلی
- تنظیم جلسه مشاوره یا دمو
- تمدید قرارداد و اشتراک
- فعالسازی مشتریان غیرفعال
- فروش مکمل و فروش محصولات مرتبط
- انجام نظرسنجی و تحقیقات بازار
- پیگیری پیشنهادهای قیمت
در یک سیستم حرفهای، بازاریابی تلفنی بخشی مستقل از سایر فعالیتهای بازاریابی نیست. اطلاعات حاصل از تبلیغات، سایت، شبکههای اجتماعی، نمایشگاهها، فرمهای ثبتنام و CRM24 میتوانند برای دقیقتر شدن تماسها استفاده شوند.
تفاوت بازاریابی تلفنی با فروش تلفنی
بازاریابی تلفنی و فروش تلفنی ارتباط نزدیکی دارند، اما هدف آنها همیشه یکسان نیست.
بازاریابی تلفنی معمولاً در بخشهای ابتدایی یا میانی مسیر مشتری قرار میگیرد. تماسگیرنده ممکن است نیاز مشتری را شناسایی کند، اطلاعات اولیه ارائه دهد، سرنخ را ارزیابی کند یا برای کارشناس فروش جلسه تنظیم کند.
فروش تلفنی بیشتر بر نهاییکردن خرید، ثبت سفارش، دریافت تعهد یا بستن قرارداد تمرکز دارد.
| موضوع | بازاریابی تلفنی | فروش تلفنی |
|---|---|---|
| هدف اصلی | ایجاد ارتباط و شناسایی فرصت | نهاییکردن خرید |
| مرحله مشتری | آگاهی، بررسی یا ارزیابی | تصمیمگیری و خرید |
| نتیجه تماس | دریافت اطلاعات، تنظیم جلسه یا پیگیری | ثبت سفارش یا قرارداد |
| نوع مکالمه | اکتشافی و نیازمحور | پیشنهاد و مذاکرهمحور |
| شاخص موفقیت | سرنخ واجد شرایط یا جلسه موفق | فروش و درآمد |
در بعضی کسبوکارها هر دو فعالیت توسط یک نفر انجام میشود. بااینحال، بهتر است هدف هر تماس از ابتدا مشخص باشد تا مکالمه بدون جهت و پراکنده پیش نرود.
انواع بازاریابی تلفنی
بازاریابی تلفنی را میتوان براساس نوع مخاطب و هدف تماس به چند مدل تقسیم کرد.
تماس سرد با فردی انجام میشود که قبلاً ارتباط مشخصی با کسبوکار نداشته است. موفقیت در این تماس به انتخاب فهرست مناسب، شروع کوتاه و ارائه دلیل روشن برای ادامه مکالمه وابسته است.
تماس گرم با مشتری یا سرنخی انجام میشود که قبلاً فرم پر کرده، محصولی دیده، در رویدادی شرکت کرده یا به شکلی با برند ارتباط داشته است. این تماس معمولاً نرخ پاسخ و تعامل بیشتری دارد.
تماس ورودی زمانی شکل میگیرد که مشتری ابتدا با مجموعه تماس گرفته یا درخواست مشاوره ثبت کرده است. در این حالت سرعت پاسخگویی اهمیت زیادی دارد.
تماس پیگیری برای بررسی پیشنهاد ارسالشده، نتیجه جلسه، وضعیت تصمیمگیری یا یادآوری اقدام بعدی انجام میشود.
تماس با مشتریان فعلی نیز ممکن است برای تمدید، فروش مکمل، بررسی رضایت یا معرفی قابلیت جدید انجام شود.
انتخاب نوع تماس مشخص میکند که لحن مکالمه، اطلاعات موردنیاز و اقدام نهایی چه باشد. اسکریپتی که برای یک سرنخ گرم نوشته شده است، معمولاً برای تماس سرد مناسب نیست.
مراحل اجرای یک کمپین بازاریابی تلفنی
کمپین موفق با برداشتن تلفن شروع نمیشود. پیش از اولین تماس باید هدف، مخاطب و فرایند ثبت نتایج مشخص شوند.
مراحل پیشنهادی عبارتاند از:
1. تعیین هدف کمپین
باید مشخص شود که نتیجه مطلوب چیست؛ فروش، تنظیم جلسه، دریافت اطلاعات، معرفی محصول یا فعالسازی مشتریان قدیمی.
2. تقسیمبندی مخاطبان
مشتریان براساس صنعت، موقعیت جغرافیایی، اندازه کسبوکار، سابقه خرید، نیاز یا مرحله قرارگیری در مسیر فروش دستهبندی میشوند.
3. آمادهسازی اطلاعات تماس
سرنخهای موردنیاز برای تماس ممکن است از کمپینهای دیجیتال مارکتینگ، فرمهای سایت، شبکههای اجتماعی یا تبلیغات آنلاین وارد فرایند فروش شده باشند.
فهرست تماس باید دقیق، بهروز و متناسب با پیشنهاد باشد. تماس با افراد نامرتبط، زمان تیم را هدر میدهد و تصویر نامناسبی از برند ایجاد میکند.
4. طراحی پیشنهاد
تماسگیرنده باید بداند چه ارزشی برای مشتری ایجاد میشود و چرا مخاطب باید مکالمه را ادامه دهد.
5. نوشتن اسکریپت
اسکریپت باید مسیر گفتوگو را مشخص کند، اما نباید مکالمه را به خواندن یک متن خشک تبدیل کند.
6. اجرای تماس و ثبت نتیجه
نتیجه هر تماس، اعتراض مشتری، زمان پیگیری و اقدام بعدی باید ثبت شود.
7. تحلیل عملکرد
تعداد تماسها بهتنهایی معیار مناسبی نیست. باید مشخص شود چند تماس پاسخ داده شده، چند مکالمه مؤثر شکل گرفته و چند سرنخ به مرحله بعد رسیدهاند.
معرفی 10 اصل موفقیت در بازاریابی تلفنی
۱. مشتریان هدف را دقیق بشناسید
تماس با افراد بیشتر همیشه به معنای فروش بیشتر نیست. اگر مخاطب با محصول، بودجه یا مسئلهای که حل میکنید ارتباطی نداشته باشد، حتی بهترین کارشناس تلفنی نیز نتیجه مطلوبی نخواهد گرفت.
پیش از تماس، اطلاعاتی مانند حوزه فعالیت، سابقه ارتباط، اندازه کسبوکار، نیاز احتمالی، محصول موردعلاقه و جایگاه فرد در تصمیمگیری را بررسی کنید.
برای مثال:
تماس با مدیر فناوری یک شرکت درباره نرمافزار حسابداری ممکن است نتیجه کمتری از تماس با مدیر مالی یا مدیرعامل همان مجموعه داشته باشد.
۲. قبل از تماس کاملاً آماده شوید
کارشناس باید پیش از شمارهگیری بداند با چه کسی تماس میگیرد، هدف تماس چیست و نتیجه بعدی باید چه باشد.
پیش از تماس این موارد را بررسی کنید:
- نام و سمت مخاطب
- سابقه ارتباط با مجموعه
- منبع ورود سرنخ
- محصول یا خدمت مرتبط
- نیاز احتمالی مشتری
- پیشنهاد قابل ارائه
- پاسخ اعتراضات رایج
- اقدام نهایی مورد انتظار
هدف تماس را واقعبینانه انتخاب کنید. در فروشهای پیچیده، ممکن است هدف تماس اول فقط تنظیم جلسه یا کسب اجازه برای ارسال پیشنهاد باشد، نه بستن قرارداد!
۳. از اسکریپت منعطف استفاده کنید
اسکریپت باعث میشود پیام اصلی فراموش نشود و تماسگیرنده در شرایط مختلف مسیر مناسبی داشته باشد. بااینحال، اسکریپت نباید کلمهبهکلمه خوانده شود.
یک اسکریپت کاربردی معمولاً شامل این بخشهاست:
- معرفی کوتاه
- دلیل تماس
- ارزش پیشنهادی
- سؤالهای کشف نیاز
- پاسخ اعتراضات متداول
- پیشنهاد اقدام بعدی
- جمعبندی و خداحافظی
بهتر است برای موقعیتهای مختلف، مسیرهای جداگانهای در نظر گرفته شود. پاسخ مشتری علاقهمند با فردی که عجله دارد یا نسبت به قیمت معترض است، یکسان نیست.
اسکریپت خوب مانند نقشه مکالمه عمل میکند؛ مسیر را نشان میدهد، اما نحوه حرکت را به شرایط گفتوگو واگذار میکند.
۴. بهصورت فعال به مشتری گوش دهید
گوشدادن فعال به معنای سکوتکردن تا رسیدن نوبت پاسخ نیست. تماسگیرنده باید منظور مشتری را درک کند، نکات مهم را ثبت کند و ادامه مکالمه را براساس اطلاعات دریافتشده پیش ببرد.
برای نشاندادن گوشدادن فعال میتوان از این روشها استفاده کرد:
_ قطع نکردن صحبت مشتری
_ پرسیدن سؤال تکمیلی
_ بازگویی خلاصه صحبت مشتری
_ توجه به لحن و تردیدهای او
و…
۵. زمان تماس را مدیریت کنید
مکالمه طولانی الزاماً تماس موفقی نیست. هدف، رسیدن به نتیجه مشخص در زمانی معقول است.
در ابتدای مکالمه کوتاه و مستقیم صحبت کنید. توضیحات کامل درباره همه ویژگیهای محصول را به زمانی موکول کنید که نیاز مشتری مشخص شده باشد.
نشانههای مدیریت نامناسب زمان عبارتاند از:
- معرفی طولانی شرکت
- ادامه تماس باوجود نبود تناسب
- مشخص نکردن اقدام بعدی
وقتی مشتری زمان کافی ندارد، بهتر است بهجای فشردهکردن کل مکالمه، زمان مناسبی برای تماس مجدد تعیین شود.
۶. اعتماد مشتری را به دست آورید
مشتری پیش از خرید باید به اطلاعات، پیشنهاد و فرد تماسگیرنده اعتماد کند. این اعتماد با فشار، اغراق یا ایجاد ترس شکل نمیگیرد.
برای اعتمادسازی:
اطلاعات دقیق و شفاف ارائه دهید، وعده غیرواقعی ندهید، محدودیتها را صادقانه بیان کنید و اگر پاسخ سؤالی را نمیدانید، حدس نزنید. گاهی گفتن جمله «برای پاسخ دقیقتر باید این مورد را با بخش فنی بررسی کنم» بسیار حرفهایتر از ارائه پاسخ نادرست است.
7.فروش را با سؤال شروع کنید، نه با معرفی محصول
گفتوگو زمانی مؤثرتر میشود که ابتدا با چند سؤال هدفمند، شرایط و دغدغههای مشتری مشخص شود. شناخت وضعیت فعلی، چالشهای اصلی و معیارهای تصمیمگیری، مسیر ارائه راهکار را روشن میکند.
ویژگی را به نتیجه تبدیل کنید
مشتری معمولاً به خودِ قابلیتها علاقهای ندارد؛ او میخواهد بداند آن قابلیت چه مشکلی را حل میکند. بنابراین بهجای فهرست کردن امکانات، توضیح دهید هر ویژگی چه منفعتی برای او ایجاد میکند و چگونه زمان، هزینه یا خطا را کاهش میدهد.
پایان مکالمه را مبهم نگذارید
اگر مشتری علاقه نشان داده است، قدم بعدی را مشخص کنید؛ مثلاً ارسال پیشنهاد، هماهنگی جلسه، اجرای دمو یا تماس در زمان مشخص. این کار باعث میشود گفتوگو بدون نتیجه رها نشود.
*نکته: اگر از تخفیف یا پیشنهاد محدود استفاده میکنید، فقط زمانی آن را مطرح کنید که واقعاً محدود باشد. ایجاد فوریت ساختگی شاید در کوتاهمدت مؤثر باشد، اما اعتماد مشتری را در بلندمدت کاهش میدهد.
۸. پیگیری بعد از تماس را جدی بگیرید
بسیاری از فروشها در تماس اول نهایی نمیشوند. مشتری ممکن است به زمان، اطلاعات بیشتر یا تأیید مدیر خود نیاز داشته باشد.
اما توجه داشته باشید که:
پیگیری بدون هماهنگی ممکن است مزاحمت تلقی شود! بهجای جمله مبهم «بعداً تماس میگیرم»، زمان مشخصی تعیین کنید:
«پیشنهاد را امروز ارسال میکنم و چهارشنبه ساعت ۱۱ برای بررسی نظر شما تماس میگیرم.»
پیام پیگیری نیز باید کوتاه باشد و شامل خلاصه توافق، فایل یا اطلاعات وعدهدادهشده و مرحله بعدی باشد.
۹. آموزش و بهبود مستمر داشته باشید
مهارت بازاریابی تلفنی فقط با مطالعه یک اسکریپت ایجاد نمیشود. کارشناس باید تماسهای خود را تحلیل کند و از بازخورد مشتریان یاد بگیرد.
روشهای بهبود عملکرد شامل موارد زیر است:
- بررسی نمونه تماسهای موفق و ناموفق
- تمرین سناریوهای مختلف با اعضای تیم
- تهیه فهرست اعتراضات جدید
- بهروزرسانی اسکریپت براساس نتایج واقعی
- آموزش محصول و بازار
- تمرین لحن، سرعت و نحوه بیان
- دریافت بازخورد از مدیر فروش
هدف آموزش، یکسانکردن کامل تماسها نیست. هدف این است که هر کارشناس بتواند در چارچوب مشخص، مکالمهای طبیعی و متناسب با مشتری داشته باشد.
۱۰. از CRM و ابزارهای مناسب استفاده کنید
ثبت اطلاعات مشتریان در فایلهای پراکنده، پیگیری تماسها را دشوار میکند. CRM این اطلاعات را در یک محل متمرکز میکند و سابقه ارتباط با هر مشتری را همیشه در دسترس قرار میدهد.
در CRM24 ماژول تماس تلفنی امکانات زیر را در اختیار تیم فروش قرار میدهد.
- اتصال به تلفن VoIP
- ثبت خودکار تماسها همراه با فایل صوتی
- نمایش مدت، زمان و وضعیت تماس
- Click to Call و Call Popup
- ثبت یادداشت، زمانبندی پیگیری و مدیریت فهرست تماسها
- دستهبندی سرنخها، گزارش عملکرد کارشناسان
- اتصال تماسها به فرایند فروش و پرونده مشتری
برای آشنایی با این امکانات، آموزش ماژول تماس تلفنی CRM24 را ببینید.
نمونه اسکریپت بازاریابی تلفنی
نمونه زیر برای تماس با فردی است که قبلاً فرم درخواست مشاوره ثبت کرده است:
شروع تماس:
سلام، وقت شما بخیر. من [نام کارشناس] از مجموعه [نام شرکت] هستم. شما برای دریافت اطلاعات درباره [نام خدمت] درخواست ثبت کرده بودید. الان زمان مناسبی برای یک گفتوگوی کوتاه هست؟
کشف نیاز:
برای اینکه راهنمایی دقیقتری ارائه دهم، میتوانم بپرسم مهمترین مسئلهای که میخواهید با این خدمت حل کنید چیست؟
درحالحاضر از چه راهکاری استفاده میکنید؟
هنگام انتخاب این خدمت، چه معیارهایی برای شما مهمتر است؟
ارائه پیشنهاد:
با توجه به توضیحی که دادید، به نظر میرسد [نام راهکار] میتواند در بخش [نیاز مشتری] به شما کمک کند؛ چون [مزیت مرتبط و مشخص].
تعیین اقدام بعدی:
برای بررسی دقیقتر، پیشنهاد میکنم یک جلسه کوتاه با کارشناس تخصصی مجموعه داشته باشید. روز [زمان اول] برای شما مناسبتر است یا [زمان دوم]؟
پایان تماس:
بسیار عالی. اطلاعات جلسه را برای شما ارسال میکنم. همچنین خلاصه مواردی که گفتیم در پیام قرار میدهم. ممنون از وقتی که در اختیارم گذاشتید.
این نمونه باید متناسب با محصول، مخاطب، صنعت و مرحله مشتری بازنویسی شود.
مدیریت اعتراضات مشتریان در تماس تلفنی
اعتراض مشتری همیشه به معنای رد پیشنهاد نیست. گاهی مشتری برای تصمیمگیری به اطلاعات بیشتر نیاز دارد یا هنوز ارزش پیشنهاد را درک نکرده است.
برای پاسخ به اعتراض، از این مسیر استفاده کنید:
- اجازه دهید مشتری کامل صحبت کند.
- نشان دهید نگرانی او را درک کردهاید.
- با یک سؤال، دلیل اصلی اعتراض را مشخص کنید.
- پاسخ مرتبط و کوتاه ارائه دهید.
- بررسی کنید که آیا نگرانی برطرف شده است.
- اقدام بعدی را پیشنهاد دهید.
اعتراض درباره قیمت
پاسخ نامناسب:
«قیمت ما اصلاً بالا نیست.»
پاسخ بهتر:
«درک میکنم که هزینه برای شما مهم است. برای اینکه مقایسه دقیقتری داشته باشیم، میتوانم بپرسم قیمت را با چه راهکار یا مجموعهای مقایسه میکنید؟»
پس از دریافت پاسخ، میتوان تفاوت در کیفیت، خدمات، مدت قرارداد، پشتیبانی یا هزینههای بلندمدت را توضیح داد.
اعتراض درباره نیاز نداشتن
«متوجه هستم. درحالحاضر این فرایند را با چه روشی انجام میدهید و از نتیجه آن رضایت دارید؟»
این سؤال مشخص میکند که مشتری واقعاً نیازی ندارد یا هنوز مسئله خود را جدی تلقی نکرده است.
اعتراض درباره زمان نامناسب
«کاملاً متوجه هستم. چه روز و ساعتی برای یک گفتوگوی کوتاه مناسبتر است؟»
در این شرایط، ادامهدادن معرفی محصول معمولاً نتیجه منفی ایجاد میکند.
چه کسبوکارهایی از بازاریابی تلفنی نتیجه بهتری میگیرند؟
بازاریابی تلفنی برای کسبوکارهایی مناسبتر است که مشتری پیش از خرید به توضیح، مشاوره یا مقایسه نیاز دارد.
این روش در حوزههای زیر کاربرد بیشتری دارد:
- نرمافزارها و خدمات اشتراکی
- آموزش و دورههای تخصصی
- خدمات مالی و حسابداری
- بیمه
- املاک
- خدمات مشاوره
- تجهیزات صنعتی
- خدمات پزشکی و کلینیکی
- آژانسهای تبلیغاتی
- شرکتهای فناوری
- فروش محصولات با قیمت یا پیچیدگی بالا
برای کالاهای کمقیمت و خریدهای سریع، تماس تلفنی مستقیم همیشه مقرونبهصرفه نیست. در چنین شرایطی ممکن است پیامک، تبلیغات آنلاین، ایمیل مارکتینگ، شبکههای اجتماعی یا اتوماسیون بازاریابی گزینه مناسبتری باشند.
اشتباهات رایج در بازاریابی تلفنی
یکی از رایجترین اشتباهات، شروع تماس با معرفی طولانی شرکت است. مشتری ابتدا میخواهد بداند چرا با او تماس گرفتهاید و این مکالمه چه ارتباطی با نیازش دارد.
اشتباهات مهم دیگر عبارتاند از:
- تماس با فهرست نامرتبط
- نداشتن هدف مشخص
- صحبتکردن بیشتر از مشتری
- ارائه همه ویژگیهای محصول
- قطعکردن صحبت مخاطب
- بحثکردن با اعتراض مشتری
- ایجاد فوریت ساختگی
- اصرار برای ادامه تماس
- ثبتنکردن نتیجه مکالمه
- پیگیری بدون برنامه
- وعدهدادن خارج از توان شرکت
- تمرکز بر تعداد تماس بهجای کیفیت نتیجه
بازاریابی تلفنی نباید به مسابقه شمارهگیری تبدیل شود. تماسهای کمتر اما هدفمند، معمولاً ارزش بیشتری از تعداد زیادی تماس بدون شناخت مخاطب ایجاد میکنند.
بازاریابی تلفنی هدفمند؛ مسیر کوتاهتر تا فروش
موفقیت در بازاریابی تلفنی به تماسهای بیشتر وابسته نیست؛ شناخت مخاطب، مکالمه هدفمند، گوشدادن به نیاز مشتری و پیگیری منظم، نتیجه تماس را تعیین میکنند. استفاده از ابزارهای مناسب نیز به ثبت اطلاعات، مدیریت پیگیریها و افزایش نرخ تبدیل کمک میکند.
برای مدیریت بهتر این فرایند و هماهنگکردن فعالیتهای فروش، با امکانات بازاریابی CRM24 آشنا شوید.
پرسشهای متداول
بهترین زمان به نوع مخاطب، صنعت و رفتار مشتری بستگی دارد. بهجای تکیه بر یک ساعت ثابت، نتایج تماسها را در بازههای مختلف ثبت و مقایسه کنید. همچنین از تماس در زمانهای نامناسب یا خارج از ساعات متعارف خودداری شود.
فقط زمانی که متن کلمهبهکلمه خوانده شود. اسکریپت حرفهای مسیر مکالمه، سؤالهای مهم و پاسخ اعتراضات را مشخص میکند، اما نحوه بیان باید طبیعی باشد.
تماس سرد زمانی میتواند مؤثر باشد که مخاطبان بهدرستی انتخاب شوند، پیشنهاد با نیاز آنها ارتباط داشته باشد و شروع تماس کوتاه و محترمانه باشد. تماس انبوه با افراد نامرتبط معمولاً نتیجه ضعیفی دارد.
این موضوع به نوع محصول و چرخه فروش بستگی دارد. در خدمات تخصصی یا فروشهای سازمانی، هدف تماس اول معمولاً کشف نیاز، ارزیابی سرنخ یا تنظیم جلسه است.
تعداد ثابتی برای همه مشتریان وجود ندارد. تعداد و فاصله پیگیریها باید براساس علاقه مشتری، ارزش فرصت فروش، توافق انجامشده و رفتار مخاطب تعیین شود.
اسکریپت مناسب باید مکالمه را کوتاه و هدفمند کند، سؤالهای مشتری را پوشش دهد و به اقدام بعدی مشخص منجر شود. نرخ مکالمه مؤثر، تعداد جلسات و دلایل رد پیشنهاد میتوانند کیفیت اسکریپت را نشان دهند.